LGS'ye Hazırlanırken Sınav Kaygısı ve Dikkat: Ailelere Rehber
LGS'ye Hazırlanırken Sınav Kaygısı ve Dikkat: Ailelere Rehber
LGS yılı, çocuğun hem ders yükünün hem de üzerindeki beklentinin en yüksek olduğu dönemlerden biridir. Bu dönemde bir miktar kaygı normaldir ve hatta çalışmayı destekleyebilir. Sorun, kaygının çocuğun çalışmasını, uykusunu ve sınav performansını bozacak kadar artmasıdır. Bu yazıda kaygıyı tanımanın, dikkati korumanın ve aile olarak destek olmanın yollarını bulacaksınız.
Normal kaygı ile sınav kaygısı arasındaki fark
Sınavdan önce heyecanlanmak, biraz gergin olmak ve “İyi geçecek mi?” diye düşünmek normaldir. Aşağıdaki işaretler ise kaygının artık çocuğu zorladığını gösterebilir:
- Deneme sınavlarında, bildiği soruları yapamadığını ya da “kafasının boşaldığını” söylemesi
- Sınav öncesi günlerde karın ağrısı, baş ağrısı, mide bulantısı gibi bedensel şikâyetler
- Uykuya dalmakta zorlanma, sık uyanma ya da iştahta belirgin değişiklik
- Ders çalışmaktan kaçınma, masaya oturmayı sürekli erteleme
- “Kazanamazsam her şey biter” gibi felaket senaryolu düşünceler
Kaygının genel belirtileri ve nedenleri için çocuklarda kaygı yazımıza bakabilirsiniz.
LGS yılında dikkat neden dağılır?
Bu yaşta dikkat dağınıklığının en sık nedenleri çoğu zaman günlük düzenle ilgilidir:
- Uykusuzluk: Geç saate kadar çalışmak ya da telefonda kalmak, ertesi günün dikkatini doğrudan düşürür.
- Telefon ve bildirimler: Çalışırken gelen her bildirim, dikkati yeniden toparlamayı gerektirir. Ayrıntılar için ekran kullanımı yazımıza bakın.
- Molasız uzun çalışma: Saatlerce aralıksız çalışmak, verimi artırmak yerine düşürür.
- Kaygının kendisi: Kaygılı bir zihin, soruya değil sonuca odaklanır; bu da dikkat hatalarını artırır.
Ailelere 6 öneri
- Çalışmayı bloklara bölün. Odaklı bir çalışma bloğu ve ardından kısa bir mola, uzun ve dağınık bir çalışmadan daha verimlidir.
- Telefonu çalışma odasının dışında tutun. Mola zamanlarında kısa süreli kullanım için anlaşın.
- Uyku saatini koruyun. Sınav yaklaşırken gece geç saatlere kadar çalışmak yerine düzenli uykuyu öncelik yapın.
- Denemeleri puan değil öğrenme aracı olarak konuşun. “Kaç net yaptın?” yerine “Hangi konuda zorlandın?” diye sorun.
- Dikkat hatalarını ayrı izleyin. Bildiği halde yanlış yaptığı soruları (yanlış okuma, işlem hatası, soruyu atlama) ayrı not etmesi, sorunun bilgi mi dikkat mi olduğunu gösterir. Dikkat tarafında destek için Dikkati Güçlendirme Seti 8. Sınıf ve 14 yaş önerilerine bakabilirsiniz.
- Beklentinizi kontrol edin. Çocuklar ailenin kaygısını çok çabuk fark eder. Sınavı hayatın tek belirleyicisi gibi anlatmamak, çocuğun üzerindeki yükü azaltır.
Sınav haftası ve sınav günü
- Son günlerde yeni konu çalışmak yerine tekrar ve dinlenmeye ağırlık verin.
- Sınavdan önceki gece her zamanki saatinde yatmasını sağlayın.
- Sabah alışık olduğu bir kahvaltı yapsın; yeni ve ağır yiyecekleri denemeyin.
- Sınav sırasında takıldığı bir soruda zaman kaybetmemesini, işaretleyip sonra dönmesini önceden konuşun.
Ne zaman uzmana başvurmalı?
Kaygı uyku, iştah ve okul hayatını haftalarca bozuyorsa, çocuk sık sık ağlıyor, okula gitmek istemiyor ya da umutsuzluk ifade ediyorsa, dikkat sorunları da sınav dönemi dışında yıllardır sürüyorsa bir çocuk ve ergen psikiyatristiyle görüşün. Sınav kaygısı tedavi edilebilir bir durumdur ve erken destek, sınav performansını da olumlu etkiler.
Sıkça Sorulan Sorular
Biraz sınav kaygısı faydalı mıdır?
Evet. Hafif düzeyde kaygı motivasyonu ve dikkati artırabilir. Sorun, kaygının çalışmayı ve uykuyu bozacak düzeye çıkmasıdır.
LGS'ye hazırlanan çocuk günde kaç saat çalışmalı?
Kesin bir süre yoktur; çocuğun okul programına, eksiklerine ve dinlenme ihtiyacına göre değişir. Süreden çok düzenli ve molalı çalışmak önemlidir.
Deneme sınavlarında sürekli dikkat hatası yapıyor, ne yapmalıyım?
Önce hataların türünü belirleyin: soru kökünü yanlış okuma, işlem hatası ya da zaman baskısı. Düzenli dikkat çalışmaları ve deneme sonrası hata analizi bu hataları azaltmaya yardımcı olur. Çocuğun dikkat seviyesini ölçmek için DGS Test 14 Yaş kullanılabilir.
Yazar: Doç. Dr. Osman Abalı, Çocuk ve Ergen Psikiyatristi — Hakkında
Etiketler: Sınav kaygısı,LGS,Dikkat
Ekim 30, 2026
Listeye dön